काठमाडौं । निकारागुआले इजरायललाई हतियार आपूर्ति गरेर गाजामा नरसंहार गर्न सघाएको आरोप लगाउँदै जर्मनीविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय न्याय अदालत (आईसीजे) मा दायर गरेको मुद्दामा सुनुवाइ सुरु भएको छ ।
नेदरल्यान्ड्सको हेगस्थित आईसीजेमा भइरहेको सुनुवाइमा जर्मनीले इजरायलप्रतिको आफ्नो समर्थन र सैन्य सहायता सम्बन्धमा निकारागुआले लगाएका आरोपको खण्डन गरेको छ ।
निकारागुआले सन् २०२४ मा जर्मनीविरुद्ध मुद्दा दायर गर्दै जर्मनीले सन् १९४८ को नरसंहार महासन्धि तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनअन्तर्गतका दायित्व उल्लंघन गरेको दाबी गरेको थियो । गाजामा नरसंहार हुन सक्ने जोखिमबारे जानकार हुँदाहुँदै जर्मनीले इजरायललाई सैन्य उपकरण उपलब्ध गराएको निकारागुआको आरोप छ ।
अमेरिकापछि इजरायलको प्रमुख हतियार आपूर्तिकर्तामध्ये एक रहेको जर्मनीले भने निकारागुआका आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ । जर्मनीले निकारागुआले मुद्दा दायर गर्नुअघि आवश्यक प्रक्रियागत चरण पूरा नगरेको तथा उजुरीको ठूलो हिस्सा नरसंहार महासन्धिअन्तर्गत आईसीजेको अधिकार क्षेत्रभन्दा बाहिर रहेको तर्क गरेको छ ।
जर्मनीले यही आधारमा मुद्दा अघि नबढाउन तथा खारेज गर्न अदालतसमक्ष आग्रह गरेको छ ।
हालको सुनुवाइबाट जर्मनीले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लंघन गरे/नगरेको विषयमा तत्काल अन्तिम फैसला हुने छैन । सुनुवाइ मुख्यतः जर्मनीले उठाएका प्रारम्भिक आपत्ति र मुद्दाको स्वीकार्यतासम्बन्धी प्रश्नमा केन्द्रित हुनेछ ।
निकारागुआले यसअघि जर्मनीलाई इजरायललाई सैन्य सहायता रोक्न तथा प्यालेस्टाइनी शरणार्थीका लागि संयुक्त राष्ट्रसंघीय राहत तथा कार्य एजेन्सी (यूएनआरडब्लूए)को कोष पुनः सुरु गर्न आदेश दिन माग गर्दै अन्तरिम उपाय जारी गर्न आईसीजेसमक्ष आग्रह गरेको थियो । तर, आईसीजेले सन् २०२४ अप्रिलमा त्यस्तो आदेश जारी गर्न अस्वीकार गरेको थियो । यद्यपि, अदालतले मूल मुद्दा भने खारेज गरेको थिएन ।
निकारागुआका अनुसार जर्मनीले आत्मरक्षा र नरसंहारबीचको भिन्नता छुट्ट्याउन असफल भएको छ । नेदरल्यान्ड्सका लागि निकारागुआका राजदूत कार्लोस जोसे अर्गुएलो गोमेजले सन् २०२४ को सुनुवाइमा यस्तो तर्क गरेका थिए ।
इजरायलको गाजा सैन्य कारबाहीलाई लिएर मानव अधिकार समूह तथा केही विज्ञहरूले नरसंहारको आरोप लगाउँदै आएका छन् । इजरायलविरुद्ध दक्षिण अफ्रिकाले दायर गरेको छुट्टै नरसंहारसम्बन्धी मुद्दा पनि आईसीजेमा विचाराधीन छ ।
प्रकाशित मिति: मंगलबार, भदौ २३, २०८३
-1784890653-1788942355.jpg)
