काठमाडौं । पाकिस्तानका जेलमा रहेका पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खानले आफूलाई जेलभित्र यातना दिइएको र आवश्यक उपचार नपाएको आरोप लगाउँदै तत्काल स्वास्थ्य उपचारको व्यवस्था गर्न माग गरेका छन् । उनले आफू र पत्नी बुशरा बीबी दुवैको स्वास्थ्य अवस्था बिग्रँदै गएको भन्दै उपचारमा ढिलाइ नगर्न आग्रह गरेका हुन् ।
७४ वर्षीय खानले आफ्ना वकिल सलमान सफदरमार्फत सार्वजनिक गरेको पत्रमा जेलभित्रको व्यवहार र स्वास्थ्य अवस्थाबारे गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । उनले आफूलाई यस्तै अवस्थामा राखिरहे जीवितै फर्कनसमेत कठिन हुने अवस्था रहेको जिकिर गरेका छन् ।
पाकिस्तानी अधिकारीहरूले भने खानको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको दाबी गरेका छन् । उनीहरूको भनाइमा खानको नियमित रूपमा चिकित्सकबाट स्वास्थ्य परीक्षण भइरहेको छ र जेलभित्र आवश्यक सबै सुविधा उपलब्ध गराइएको छ ।
सन् २०२३ अगस्टदेखि जेलमा रहेका खानमाथि १०० भन्दा बढी मुद्दा छन् । उनकी पत्नी बुशरा बीबी पनि गत वर्षदेखि जेलमा छिन् । आफू र पत्नीविरुद्ध लगाइएका भ्रष्टाचार तथा सरकारी उपहार बिक्रीसम्बन्धी आरोप राजनीतिक प्रतिशोधबाट प्रेरित रहेको खानले बताउँदै आएका छन् ।
पछिल्लो एक वर्षयता खानको स्वास्थ्य अवस्थालाई लिएर परिवारले निरन्तर चिन्ता व्यक्त गर्दै आएको छ । जेल प्रशासनले समयमै उपचारको व्यवस्था नगर्दा आफ्नो दाहिने आँखाको अधिकांश दृष्टि गुमेको परिवारको दाबी छ ।
खानले आफ्नो पत्रमा चिकित्सकहरूले मस्तिष्कमा रक्तस्राव र हृदयाघातको जोखिम रहेको जानकारी दिएको उल्लेख गरेका छन् । उनको दाबीअनुसार मुटुमा समेत क्षति पुगिसकेको छ ।
पत्नी बुशरा बीबीको स्वास्थ्य अवस्थाबारे पनि खानले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । उनका अनुसार गत अप्रिलमा बुशराको आँखाको रेटिनामा समस्या देखिएपछि गोप्य रूपमा शल्यक्रिया गरिएको थियो । थप शल्यक्रिया नगरिए उनले दृष्टि गुमाउन सक्ने खानको आशंका छ ।
खानले आफूलाई दैनिक २२ घण्टासम्म एकान्त कारावासमा राख्ने गरिएको आरोप लगाएका छन् । परिवारका सदस्यसँग भेटघाट, पुस्तक पढ्ने र टेलिभिजन हेर्ने सुविधासमेत नदिइएको उनको भनाइ छ । यसले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पारेको उनले पत्रमा उल्लेख गरेका छन् । पछिल्लो एक वर्षमा वकिलहरूसँग जम्मा चार पटक मात्रै भेट्न पाएको दाबी पनि उनले गरेका छन् ।
‘मैले अनगिन्ती मुद्दामा कठिन कानुनी लडाइँ लडेको छु र अझै हार मानेको छैन । तर यो प्रणालीले मलाई न्याय दिन छाडेको छ,’ खानले पत्रमा भनेका छन् । आफू जीवित रहे मात्रै निर्दोषिता प्रमाणित गर्न सक्ने उनको भनाइ छ ।
तर पाकिस्तानका संसदीय मामिलामन्त्री तारिक फजल चौधरीले खानका आरोप अस्वीकार गरेका छन् । उनले खानलाई जेलभित्र आफूले रोजेको खानासहित आवश्यक सबै सुविधा उपलब्ध गराइएको दाबी गरेका छन् । ‘उहाँ अहिले पाकिस्तानकै सबैभन्दा बढी सुविधा पाउने कैदी हुनुहुन्छ,’ मन्त्री चौधरीले पत्रकारहरूसँग भनेका छन् ।
पाकिस्तानी अधिकारीहरूका अनुसार एक साताअघि आँखाको उपचारका लागि खानलाई सरकारी अस्पताल लगिएको थियो । त्यहाँका चिकित्सकहरूले उनको स्वास्थ्य अवस्था चिकित्सकीय दृष्टिले स्थिर रहेको बताएका थिए ।
पाकिस्तानको राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका पूर्वकप्तानसमेत रहेका खान सन् २०१८ देखि २०२२ सम्म देशको प्रधानमन्त्री थिए । सन् २०२३ मेमा उनको गिरफ्तारीपछि समर्थकहरूले देशका विभिन्न स्थानमा हिंसात्मक प्रदर्शन गरेका थिए । प्रदर्शनका क्रममा लाहोरस्थित सैनिक कोर कमान्डरको निवासमा तोडफोड र लुटपाट भएको थियो । त्यसक्रममा कम्तीमा आठ जनाको मृत्यु भएपछि हिंसा नियन्त्रणका लागि सेना परिचालन गरिएको थियो ।
जेलमा रहे पनि खान पाकिस्तानी राजनीतिमा प्रभावशाली नेताका रूपमा रहँदै आएका छन् । उनको रिहाइको माग गर्दै अक्टोबरको सुरुवातमा हजारौँ समर्थक सडकमा उत्रिएका थिए । त्यसपछि अधिकारीहरूले प्रदर्शन नियन्त्रणका लागि कडा कदम चालेका थिए । खानको पार्टीको बलियो प्रभाव रहेको खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तमा संकटकालसमेत घोषणा गरिएको थियो ।
यसैबीच, पूर्वअन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट कप्तानहरूले पनि पछिल्ला केही महिनायता पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफलाई पटक–पटक अपिल गर्दै खानलाई उचित स्वास्थ्य उपचारको व्यवस्था गर्न आग्रह गर्दै आएका छन् ।
प्रकाशित मिति:
मंगलबार, मंसिर १, २०८३